०४६ ग्रासूनी भान मान दृश्य द्रष्टा भिन्न
ग्रासूनी भान मान दृश्य द्रष्टा भिन्न ।
आपण चिद्धन वैकुंठी रया ॥१॥
तें रूप सखोल कृष्ण रूपें खेळें ।
नंदयशोदेमेळें गोपीसंगें ॥२॥
नित्यता प्रकाश सर्व पूर्ण सार ।
आपण श्रीधर सर्व सुखें ॥३॥
तेंची हें रूपडें कृष्णनामें पिकलें ।
यमुने स्थिरावलें वेणू वातां ॥४॥
ज्योतिरूपें कीर्ण अनंत विस्तार ।
ब्रह्मांड आकार अनंतकोटी ॥५॥
निवृत्ति सोज्वळ नित्य नुतन सोय ।
आपणची होय गोपरूपें ॥६॥
सरलार्थ:
ज्ञानवृत्ति, प्रमाणवृत्ति दृश्य आणि द्रष्टा हे अशा भिन्न रुपात भासणारे हे सर्व गिळून आपण स्वतः चैतन्य घन-केवळ चैतन्य अशा वैकुंठात राहतो ।।१।। ते अति गहन रूप कृष्णरुपाने नंद-यशोदा व गोपी बरोबर खेळत आहे ।।२।। नित्यप्रकाश स्वरूप व सर्वांचे संपूर्ण सार असा श्रीकृष्ण आपण सर्व सुखाने युक्त आहे ।।३।। तेच हे रूप कृष्ण रूपाने फलद्रुप झाले व वेणु वाजवत यमुने तिरी स्थिर झाले आहे ।।४।। लख्ख प्रकाश रुपात अनंत रूपाने विस्तार पावलेले हे परब्रह्म अनंत कोटी अनंत ब्रह्माडांच्या आकाराने नटले आहे ।।५।। निवृत्ति नाथास उज्वल असा नित्यनवा स्वरुप गोपाळांच्या रूपे ते अनंतच साकार झाले आहे ।।६।।
भावार्थ:
दृष्य द्रष्टा द्रष्यत्व ह्या त्रिपुटीचा आधिष्टानाने युक्त असे ते परब्रम्ह असुन ते चिद्धन अशा वैकुंठात राहते. ते परब्रह्म सगुण साकार होऊ नंद यशोदे सह गोपिकांशी खेळ खेळते. ज्याच्या अंगाच्या प्रकाशाने हे जगत प्रकाशमान होते तो सर्व सुख ज्याच्याकडे आहे आसा हा श्रीधर परमात्मा आहे. आशा ह्या परमात्माचे पुर्ण पिकलेल्या फळा सारखे कृष्णरुप जेंव्हा बासरी वाजवते तेंव्हा यमुनाही पांगुळते. त्या परमान्याच्या अलौकिक प्रकाशातुन निघणारा एक किरणातुन अनंत ब्रम्हांडे प्रसवत असतात. निवृत्तिनाथ म्हणतात आशी ही नित्य सोज्वळ सोय कृष्णरुपामुळे झाली असुन तो गोपरुपाने भक्ताशी एकरुप होतो.