०६४ आदि मध्ये वावो अवसान अभावो
आदि मध्ये वावो अवसान अभावो ।
पाहाताती निर्वाहो हरपला ॥ १ ॥
तें रूप माजिटें गोपवेश खेळे ।
नंदाचे सोहळे पुरविले ॥ २ ॥
धन्य ते यशोदा खेळवी मुकुंदा ।
आळवीत सदा नित्य ज्यासी ॥ ३ ॥
निवृत्तिसधर ब्रह्मरूपसार ।
वृत्तीचा विचार हरपला ॥ ४ ॥
सरलार्थ:
जेथे वेद, शास्त्र व अन्य उपवेदादिक सम होऊन श्रुति-उपनिषदांचा प्रभुदर्शनाचा-साक्षात्काराचा उपक्रम हरून गेला आहे ।।१।। ते सुंदर रूप नंदाच्या आवडीचे व यशोदेलाही ती भेट प्रेमसुखच देणारी आहे ।।२।। जेथे वाणीची वाट नाहिशी होते व जो संपूर्ण परिपूर्णत्वाने भरलेला आहे तो वैकुंठ स्वरूप परमात्मा प्रत्यक्ष गोपवेष धारण करून गोकुळात खेळत आहे ।।३।। सर्वांभूती एकरूप असलेल्या आत्मारामाचे हे चांगले श्रीकृष्णरूप निवृत्तिचे निळे सरोवर आहे. तेथे ते निवांत आहेत. (राजहंसाचे राहणे सरोवरांतच असते) ।।४।।
भावार्थ:
आदि मध्य अंत रहित असलेला हा परमात्मा पाहावयास गेले तर त्या स्वरुपात सापडत नाही. तेच रुप सगुण रुपात गोपवेशात नंदा घरी अनेक प्रकारचे खेळ खेळत आहे. ती यशोदा धन्य आहे जी त्या मुकुंदास विनवण्या करुन खेळवत आहे. निवृत्तिनाथ म्हणतात तो परमात्मा सर्व साराचे सार असुन तिथे वृतींची निवृत्ती होते. त्या तदाकार बनतात.