१८८ नव्हें तें पोसणें नव्हे तें साधन
नव्हें तें पोसणें नव्हे तें साधन ।
उपदेशखुण वेगळीं रया ॥ १ ॥
न भेदें पालथें वज्रें मढियेलें ।
जीवन घातलें न भरें घटीं ॥ २ ॥
नाइके उपदेश नव्हे खुण सिद्ध ।
योनिसी प्रसिद्ध मढियेले ॥ ३ ॥
निवृत्ति म्हणे जरीं कृपा करि श्रीगुरु ।
तरिच हा संप्रधारु घरीं आम्हां ॥ ४ ॥
सरलार्थ:
राजा, सद्गुरुचा उपदेश म्हणजे भरणपोषण अथवा सिद्धि वा प्राप्तिचे साधन नसून ते वर्म वेगळेच आहे ।।१।। पक्केपणाने मढवलेले पालथे भांडे फुटत नाही व त्यांत पाणी भरले तरी तो घट भरत नाही ।।२।। जो सद्गुरुंचा उपदेश ऐकत नाही किंवा सिद्धच असलेले वर्म जाणत नाही तो प्रसिद्ध चौऱ्यांशी योनीत पडून जातो ।।३।। श्रीनिवृत्तिनाथ म्हणतात – जर श्रीगुरू कृपा करतील तरच या जीवात्म्यास चांगला आधार मिळेल ।।४॥
भावार्थ:
काही लोक परमात्म्याच्या प्राप्ती साठी मना प्रमाणे साधन वापरतात पण तो प्राप्त होत नाही ह्याचे कारण त्यांच्या गुरु उपदेशाची खुण नसते. कोणत्याही मातीच्या घटाला आतुन बाहेरुन वज्रालेपन केले तर तो फोडता येत नाही व पाण्यात पालथा टाकला तर त्यात पाणी जात नाही. त्या पालथ्या घटा प्रमाणे तो आत्मज्ञान आत घेत नाही त्या मुळे तो रिकामा राहतो व आतुन बाहेरुन जन्म मृत्युचा थर देऊन 84 लक्ष योनीतुन मुक्त होत नाही. निवृतीनाथ म्हणतात जर गुरु गहिनीनाथ कृपा करतील तर त्याच्या स्वरुपाच्या विचार साधनाची प्राप्ती होईल.